#TOPPRESTATIE

Een treetje hoger examen doen

Havoleerlingen doen een vak op vwo-niveau


door Jos Olsthoorn

Een leerling kan examen doen voor het vmbo, de havo of het vwo. Maar wat als je nu voor één vak eigenlijk een niveau hoger aan zou kunnen? Kun je daar dan ook een niveau hoger examen voor doen. Het antwoord is ‘ja’: op het Kandinsky College waren dit jaar vier havoleerlingen die in hun examenjaar een examenvak op vwo-niveau gedaan hebben. We spraken met Jasper en Rik (Management & Organisatie), Daan (Geschiedenis) en Finn (Engels). Hun docenten blikken mee terug op het afgelopen jaar.

Jasper van der Aa (h5e) en Rik Jansen (h5f) deden vwo-examen Management & Organisatie.

Jasper: “Ik kreeg van mevrouw Brentjens de mogelijkheid aangeboden om te kijken of ik het examen niet op vwo-niveau zou kunnen doen. Zij dacht namelijk dat ik het wel aan kon.”

Rik: “Ik zat eerder al op het vwo en doe nu havo. Later wil ik tandheelkunde gaan studeren. Als ik nu M&O al op vwo-niveau kan afronden, scheelt me dit een vak als ik volgend jaar doorga voor mijn vwo-diploma. Ik heb gekozen voor het vak M&O omdat dit een vak was waar ik op het vwo ook goede cijfers behaalde.”

Jasper: “Mijn ouders hebben een eigen bedrijf, een melkveehouderij. Wie weet neem ik dit later wel over, dan is het alleen maar handig als ik mijn niveau wat betreft Management & Organisatie zo hoog mogelijk kon krijgen. Toen mevrouw Brentjens het aan mij vroeg twijfelde ik wel eventjes, zou ik dat wel kunnen?”

Rik: “Ik had de twee voorgaande jaren ook al les gehad van mevrouw Brentjens, daarom wist ik dat ik de juiste begeleiding zou krijgen en dat we er samen alles aan zouden doen om het te laten slagen.”

Jasper: “Wat voor mij ook wel belangrijk was, was de mogelijkheid om toch op havoniveau examen te kunnen doen mocht het echt slecht gaan. Zelfs als het examenresultaat op vwo-niveau tegen zou vallen, kon ik er in het tweede tijdvak ook nog voor kiezen om examen op havoniveau te doen.”

Rik: “De programma’s van de havo en het vwo verschillen inhoudelijk niet veel. De vraagstelling is op het vwo wat anders, maar dat was ik al wel gewend. Er is een module die niet in het havo-programma zit maar wel in het vwo-programma. Die moesten we wel apart volgen.”

Jasper: “De vraagstelling was zeker even wennen. Voor mij was het wel fijn dat ik in mijn eigen havoklas zat, bij de mensen die ik kende. Dat is mij eigenlijk wel goed bevallen. Wij hadden iets meer stof te verwerken, maar de rest kwam redelijk overeen.”

Rik: “We zaten alleen met het probleem dat op het moment dat het vwo-examen M&O was, we beiden ook het examen scheikunde hadden. Dat kon dus niet. Daarvoor moest de examensecretaris wel het een en ander regelen.”

Jasper: “Uiteindelijk is er voor ons een apart examenpakket aangevraagd, zodat de dichte examenpakketten niet aangebroken de gymzaal in zouden gaan. Wij moesten ons om 10.00 melden en hadden tot 13.00 uur de tijd. Daarna hadden we een half uur pauze en gingen we onder begeleiding naar de gymzaal voor ons havo-examen scheikunde. Zo konden we geen contact hebben met andere examenkandidaten.”

Rik: “We zaten in quarantaine, zoals dat zo mooi heet. We moesten ons examen maken in een aparte ruimte, met twee surveillanten. We deden dit in de ruimte tegenover de roosterkamer.

Jasper: “Toen we beiden klaar waren, mochten we de ruimte ook niet verlaten en niet kijken op onze mobiele telefoons. Al het contact met de buitenwereld was verboden. We hebben maar even na gekletst over het examen en brood gegeten.”

Rik: “Ik zou het mensen wel aanraden. Het verschilt per persoon of je dit aan kan. Maar als het mogelijk is voor het vak en je wilt er echt voor gaan, dan kan het!”

Jasper: “Daar sluit ik mij helemaal bij aan. Het is toch alleen maar iets positiefs?!”

Finn Kregting (h5f) maakte het vwo-examen Engels, Daan Könings (h5b) deed Geschiedenis.

Finn: “Ik wil misschien een universitaire opleiding doen waarvoor je Engels op vwo-niveau nodig hebt. Dan kies ik liever voor een route via het hbo dan via het vwo hier op school. Ik heb geen derde vreemde taal, dus dan is de overstap naar v5 eigenlijk niet haalbaar. Maar om deze hbo-route te volgen moet ik wel minimaal twee vakken op vwo-niveau afgerond hebben. Als ik Engels dan al heb, doe ik een ander vak op vwo-niveau in mijn eerste jaar op het hbo. Omdat mijn vader Engels is, heb ik totaal geen moeite met Engels en was de keuze dus snel gemaakt. Ik heb mijn wens aangekaart bij mijn mentor, mevrouw Linskens. Die heeft mijn docent Engels, mevrouw Evers, op de hoogte gebracht. Die zorgde er weer voor dat ik in de v6-klas van mevrouw Van den Bekerom kwam. Van de twee lessen Engels die ze in v6 hadden, woonde ik er eentje bij. Tijdens de havo-lesuren Engels kreeg ik opdrachten waaraan ik zelfstandig mocht werken. Met mevrouw Van den Bekerom had ik veel individueel contact, zodat ik goed voorbereid was op de toetsen. Als ik terugkijk, is er ook weinig tegengevallen. Als je denkt dat je het aan kan, raad ik het zeker aan.”

Daan: “Ik had een paar jaar geleden gezien op het nieuws dat er een mogelijkheid was om een examen op een hoger niveau te doen. Ik vind Geschiedenis een interessant vak en ga volgend jaar ook de lerarenopleiding Geschiedenis volgen. Vandaar dat het mij wel een uitdaging leek om dit vak op vwo-niveau te doen. Ik had het hier in havo 4 al eens met mijn geschiedenisdocent, Fred Beker, over gehad. Als de kans er is, wilde ik het wel proberen. Het vwo duurt natuurlijk een jaar langer dan de havo, dus ik moest wel extra dingen doen om alle stof te behandelen. Dit deed ik vooral zelfstandig, ik zat niet bij een vwo-klas. Maar meneer Beker heeft mij daarin echt goed geholpen. Samen hebben we alles in het begin helder gemaakt zodat ik wist wat ik moest doen en wat er moest gebeuren.”

Voor de docenten toch wel een extra klus.
Hoe hebben zij dit ervaren?

vlnr. Anneloes Brentjens (M&O), Francien van den Bekerom (Engels), Fred Beker (Geschiedenis)

Anneloes Brentjens (M&O):

“Omdat in het oude vak M&O (momenteel volgen h4 en v4 dit vak niet meer maar is het veranderd in Bedrijfseconomie) de lesstof tussen havo en vwo grotendeels overeenkomt, leek het mij wel een mooie uitdaging. De verschillen zitten vooral in de laatste periode. Jasper en Rik hebben een inhaaltoets gehad om de gemiste stof uit v5 bij te werken. Ik heb voor beiden een individueel programma van toetsing en afsluiting (PTA) gemaakt. Hierin was rekening gehouden met terugvalmogelijkheden indien ze het niveau toch niet aan zouden kunnen. Het was jammer dat ze niet ingeroosterd konden worden bij de v6-klas. Daardoor zat Rik bij mij en Jasper bij meneer Smeets in de h5-klas. Zelfdiscipline speelde voor Rik en Jasper dus een grote rol. Goede communicatie is het belangrijkste! Het extra werk zit hem voornamelijk in het organisatorische aspect. Aantekeningen, toetsweken, planning – het werd allemaal maatwerk. Maar ach, dit is toch gaaf! Ik ben altijd benieuwd of de leerlingen die deze uitdaging aangaan het ook daadwerkelijk halen. Is mijn inschatting juist geweest? We gaan het 12 juni zien!”

Francien van den Bekerom (Engels):

“Het één op één contact is erg belangrijk. Finn was voor mij een prettige leerling, bij wie deze route perfect werkte. Hij nam zijn verantwoordelijkheid en ging goed met de zelfstandigheid om. Maar voor mij kwamen er wel meer individuele begeleidingsmomenten bij. Nu had ik naast Finn ook een andere leerling (een andere h4-leerling deed ook het vwo-examen), dan ben je er stiekem aardig druk mee. Deze vorm van maatwerk is prachtig, maar kent wel een limiet van maximaal twee leerlingen per docent. Meerdere leerlingen is, door al het ‘normale’ werk erbij, niet te doen.”

Fred Beker (Geschiedenis):

“Daan, zijn moeder en ik hadden een gesprek nadat hij voor de zoveelste keer een 10 had gehaald voor een toets. Ik had hem eerder dit jaar, en zelfs in h4, al eens gesproken over de mogelijkheid om het examen op vwo-niveau te maken. De afgelopen jaren speelde het idee bij mij om deze mogelijkheid te bieden. Met Daan wist ik zeker de ideale kandidaat in huis te hebben. Wat betreft Geschiedenis is Daan zo goed, dat het jammer zou zijn om het niet te doen. Ik heb voor Daan het PTA van havo en vwo naast elkaar gelegd, hij heeft zelfstandig de ontbrekende delen gemaakt. Natuurlijk worden er soms andere inzichten gevraagd dan bij een havo-examen. Maar ik had geen enkele twijfel dat Daan zijn examen goed ging maken.”

En dan de hoofdvraag:
Hoe is het gegaan?

Jasper: “Naar mijn idee is het goed gegaan, ik denk wel een voldoende!”


Jasper had uiteindelijk een 6,2 voor zijn Centraal Examen, zijn eindcijfer is een 6.

Rik: “Het ging niet slecht, maar had beter gekund. Ik heb de antwoorden niet teruggekeken. Dat ga ik op 12 juni wel horen.”


Rik had een 4,9 voor het Centraal Examen, zijn eindcijfer is een 6.

Finn: “Naar mijn gevoel is het erg goed gegaan. Ik vond het wel makkelijk.”


Finn had een 7,3 voor het Centraal Examen, zijn eindcijfer is een 8.

Daan: “Ik vind het lastig om te zeggen hoe het gegaan is. Het ging niet supergoed, maar het is denk ik wel een voldoende. Niet dat het examen nou perse moeilijker was, maar als ik de antwoorden terug keek op internet, twijfel ik of ik alles goed genoeg beantwoord heb.”


Daan had een 5,7 voor het Centraal Examen, zijn eindcijfer is een 7.

Vond je dit een interessant artikel?
Deel het met je vrienden!